බලශක්ති අර්බුදයේ අලුත්ම හෙළිදරව්ව: ලංකාව අඳුරට යවන ටෙන්ඩරය පිටුපස ඇති ධම්මිකගේ -හේලීස්- සෙවණැලි..!

අරගලයේ කඳුළු සහ දහඩිය මතින් ගොඩනැගුණු යැයි කියන පාලනයක් යටතේ, යළිත් වරක් සමස්ත ජාතියම අඳුරු යුගයකට ඇදදැමිය හැකි ඛේදනීය පෙරනිමිති පහළ වෙමින් තිබේ. ඒ, ජාතික ආර්ථිකයේ සහ ජන ජීවිතයේ හදවත බඳු විදුලිබල පද්ධතියේ ජීව රුධිරය වන ‘ගල් අඟුරු’ ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය, මේ වන විට දැවැන්ත දූෂිත වළල්ලක ග්‍රහණයට නතුව ඇති බැවිනි.

දිනෙන් දින රටේ ගල් අඟුරු තොග සිඳී යද්දී සහ සැපයුම්කරුවන්ගේ බාල තොග හේතුවෙන් බලශක්ති පද්ධතියම දැඩි අවදානමක පවතිද්දී, තිරය පිටුපස සිදුවෙමින් පවතින්නේ පැය 13ක විදුලි කප්පාදුවකට යළිත් පාර කපන අතිශය භයානක ටෙන්ඩර් කුමන්ත්‍රණයකි.

නව ටෙන්ඩරයේ අර්බුදය සහ විකල්ප අහිමි වීම

පැරණි දූෂිත සැපයුම්කරුම යළිත් වරක් අඩුම ලංසුව ඉදිරිපත් කර, පසුව ටොන් එකකට ඩොලර් 20ක අමතර මුදලක් ඉල්ලා රජය බ්ලැක්මේල් කරන තත්ත්වයක් තුළ, රජයේ ප්‍රසම්පාදන නීතිවලට අනුව මීළඟට තෝරාගැනීමට ඉතිරිව ඇත්තේ විකල්ප සමාගම් දෙකක් පමණි.

1. A2A Trading FZE (ගල් අඟුරු සපයා පූර්ව අත්දැකීම් නොමැති සමාගමකි).

2. TARANJOT Resources (Pvt) Ltd (බරපතල මූල්‍ය අර්බුදයක පසුවන සමාගමකි).

මෙහිදී TARANJOT Resources සමාගම සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට අතිශය බරපතල තොරතුරු කරළියට පැමිණ තිබේ. ඉන්දියානු බංකොලොත්භාවය සහ විසඳීමේ මණ්ඩලයේ (IBBI) නෛතික වාර්තාවලට අනුව, මෙම සමාගම මේ වන විටත් දැවැන්ත මූල්‍ය අර්බුදයකට මැදිව, බංකොලොත්භාවය පිළිබඳ නෛතික ක්‍රියාවලියකට (Insolvency Resolution Process) සම්බන්ධ වී ඇති බව තහවුරු වේ. තම මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය පවා නොමැති සමාගමකට මෙරට බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව බාර දීම දැඩි අවදානමකි.

අභ්‍යන්තර ආරංචි මාර්ග හෙළිකරන ‘හේලීස්‘ (Hayleys) සහ ධම්මික පෙරේරාගේ භූමිකාව

වඩාත් ඛේදනීය කරුණ වන්නේ මෙම බංකොලොත් අවදානමක් සහිත සමාගම ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන ආවේ කවුරුන්ද යන්නයි. බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රබල අභ්‍යන්තර ආරංචි මාර්ග පවසන පරිදි, මෙම ගල් අඟුරු ටෙන්ඩරය සඳහා TARANJOT සමාගම මෙරටට හඳුන්වා දී ඇත්තේ සහ ඔවුන්ගේ දේශීය නියෝජිතයා (Local Agent) ලෙස ක්‍රියා කරන්නේ මෙරට ප්‍රමුඛ පෙළේ ව්‍යාපාරිකයෙකු වන ධම්මික පෙරේරා මහතාට අයත් හේලීස් (Hayleys) සමාගමයි.

ධම්මික පෙරේරා යනු වත්මන් රජයේ ජනාධිපතිවරයා සමඟ ඉතා සමීපව කටයුතු කරන, පාලක බල මණ්ඩලයට සෘජු බලපෑම් කළ හැකි ප්‍රමුඛතම ව්‍යාපාරිකයෙකි. රටක බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව වැනි සංවේදී කරුණකදී, මෙවැනි මූල්‍ය අස්ථාවරත්වයක් ඇති සමාගමක් ටෙන්ඩරයක් සඳහා ඉදිරිපත් කිරීම ජාතියට කරන බරපතල අසාධාරණයකි.

බලශක්ති ඒකාධිකාරයක බිහිසුණු පෙරනිමිති

මෙහි ඇති භයානකම තත්ත්වය වන්නේ හේලීස් සමාගම සහ ධම්මික පෙරේරා ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය තුළ ක්‍රමයෙන් ගොඩනගමින් සිටින ‘ඒකාධිකාරයයි‘.

• පුනර්ජනනීය බලශක්තිය: පසුගියදා යාපනයේ ආරම්භ කළ දැවැන්ත සූර්යබල ව්‍යාපෘතිය (Solar Project) ක්‍රියාත්මක කරන්නේද හේලීස් සමාගම විසිනි.

• ෆොසිල ඉන්ධන: අනෙක් පසින් ජාතික විදුලි පද්ධතියේ ප්‍රධානම මූලාශ්‍රය වන ගල් අඟුරු ටෙන්ඩරයද තම ග්‍රහණයට ගැනීමට ඔවුන් උත්සාහ කරයි.

එක් සමාගම් ජාලයක් හෝ එක් ව්‍යාපාරිකයෙකු විසින් රටේ පුනර්ජනනීය බලශක්තිය සහ ගල් අඟුරු යන ක්ෂේත්‍ර දෙකම මෙලෙස පාලනය කිරීමට උත්සාහ කිරීම, ජාතික ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් බරපතල ගැටලුවකි. මෙවැනි ඒකාධිකාරයක් තුළින් රජය සහ මහජනතාව ඕනෑම මොහොතක මෙම ව්‍යාපාරික කණ්ඩායම්වල ප්‍රාණ ඇපකරුවන් බවට පත්වීමේ අවදානමක් පවතී.

අමාත්‍ය මණ්ඩලය ඉදිරියේ ඇති ඓතිහාසික තීරණය

කාලය ජාතියට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී. මැයි මුල් සතියේ මෝසම් වැසි ආරම්භ වීමට පෙර ගල් අඟුරු තොග රටට ගෙන ආ යුතුව ඇත. ඒ සඳහා මාර්තු 20 වනදාට ප්‍රථම මෙම ටෙන්ඩරය ප්‍රදානය කළ යුතුය.

ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ ගල් අඟුරු මිල ඩොලර් 200 සීමාව ඉක්මවා යාමට නියමිතව ඇති වටපිටාවක, දේශීය නියෝජිතයන්ගේ බලපෑම මත Taranjot වැනි මූල්‍ය අර්බුද සහිත සමාගමකට රටේ අනාගතය බාර දීම සියදිවි නසාගැනීමකි.

ගෝල්ෆේස් අරගලයෙන් පසු බිහිවූ පාලනයකින් ජනතාව අපේක්ෂා කළේ දූෂිත ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලීන්ගෙන් තොර විනිවිදභාවයකි. ඉදිරි දින කිහිපය තුළ කැබිනට් මණ්ඩලය ගන්නා තීරණය සමස්ත ජාතියේම ඉරණම තීරණය කරනු ඇත. දේශපාලන හිතවත්කම් මත මෙම ටෙන්ඩරය වැරදි පාර්ශවයකට ලබා දුනහොත්, ඉන් ජනනය වන ආර්ථික කඩාවැටීමේ සම්පූර්ණ වගකීම වත්මන් රජය විසින් භාරගත යුතු වනු ඇත.